Wednesday, July 6, 2016

Lyrics of "tane tane" Telugu Song with Translation

తానె తానే యిందరి గురుడు | సానబట్టిన భోగి జ్ఞాన యోగి
అపరిమితములైన యజ్ఞాలు వడిజేయ | బ్రపన్నులకు బుద్ధి పచరించి|
తపముగా ఫల పరిత్యాగము సేయించు | కపురుల గరిమల కర్మయోగి ||

అన్నిచేత(ల)లును బ్రహ్మార్పణవిధి జేయ | మన్నించు బుద్ధులను మరుగజెప్పి |
ఉన్నతపదమున కొనరంగ గరుణించు | పన్నగశయనుడే బ్రహ్మయోగి ||

తనరగ కపిలుడై దత్తాత్రేయుడై | ఘనమైన మహిమ శ్రీ వేంకటరాయడై |
ఒనరగ సంసార యోగము కృపసేయు | అనిమిష గతులను అభ్యాసయోగి ||

Lyrics: Annamacharya (1408 - 1503)

Annamayya’s birth anniversary fell on May 21st this year, as the day aligns with the Hindu (Telugu lunar) calendar’s vaisakha suddha purnima (Full moon day in Spring). I came to know about this marvelous composition while listening to Brahmasri Chaganti's discourses. Sri Garimella Balakrishna Prasad has 
rendered it exquisitely, highlighting both the feeling and profound meaning. I have followed my heart in translating this musical piece, hope my elder brother (rather ఆంధ్ర పద కవితా పితామహా, అంటే మా పెద తాత గారు!) Annamayya will kindly pardon me, if any infidelity has crept in.

He
He, alone is the real Guru for all
He revels in supreme luxuries
(Equally) He is at ease as a great wise Yogi

He spreads intelligence among
His refugees 
Who do endless actions (yajna)
And totally sacrifice the fruits (of action)
He is the great graceful Karma-Yogi
Amidst such selfless people

(He) Hides all inappropriate thoughts
That prevent (excuse) submitting all acts (actions)
To the Brahman
He gracefully gives higher (exalted) positions
He is the Brahma-yogi, who sleeps on
The Adi-Sesha

Excelling as Kapila, as Dattatreya
and as Lord Venkateswara,
The One with great miraculous power
He deftly bestows the skill to maneuver  the world
(of bondage)
and He is skilled at the ways of celestials © 2016 తె. వెం.రావు   

Saturday, May 21, 2016

Lyrics of "Madhuramu Siva mantram" Song

Singer: Ghantasala
Film: Kalahasthi Mahatyam
Lyrics: Tholeti

మధురము శివ మంత్రం
మహిలో మరువకే మనసా
ఇహ పర సాధనమే నరులకు
సురుచిర తారకమే 

ఆగమ సంచారా
నా స్వాగతమిదిగొనుమా
భావజ సంహారా
నన్ను కావగ రావయ్యా

పాలను ముంచెదవో...  
మున్నీటను ముంచెదవో
భారము నీదయ్యా
పాదము విడనయ్యా
నీపాదము విడనయ్యా  

జయహే సర్వేశా
సతి శాంభవి ప్రాణేశా
కారుణ్య గుణసాగరా
శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా నన్ను కాపాడవా శంకరా    

madhuramu Siva mantram
mahilO maruvakE O manasaa
iha para saadhanamE, E E
iha para saadhanamE narulaku
suruchira taarakamE 

aagama sanchaaraa
naa swaagatamidigonumaa
bhaavaja saMhaaraa
nannu kaavaga raavayyaa

paalanu munchedavO...O O 
munniiTanu munchedavO
bhaaramu niidayyaa
paadamu viDanayyaa
niipaadamu viDanayyaa  

jayahE sarvESaa
sati Saambhavi praaNESaa
kaaruNya guNasaagaraa
Srii kaaLahastiiSwaraa nannu kaapaaDavaa Sankaraa 

(Sri Tholeti Venkata Reddy produced excellent lyrics for this superb devotional movie. I've come to appreciate this song only recently; as it was not included in my little book of Ghantasala's Songs, my meagre repertoire remained deficient of Saivite music. If I have to say anything about learning music, it is this: just focus on the emotion, everything else will fall into its place. If you can master the two principal "rasas", the sringara and bhakti, that's enough. All other shades of emotion will come naturally. Ghantasala is a great master, even today one can learn a lot by just listening to his songs. This song is not an easy one to learn. But it encapsulates very beautifully the essence of Siva and His compassion.) 


Monday, April 4, 2016

Translation of "Nivu Chuse Chupulo" Telugu Song

How many meanings abound
In your look –
The look you fling at me                                           (He)
How many heavens are there
In (your) full embrace                                               (She)

With the wafting floral scents
The worlds have thrilled (swooned)
When the ancal plays (in the wind)
The beauties peep through…                                  (He)
Beauties are for you to feast upon
And those feasts are your favorite things                (She)

When the
Breeze flows away
Playing sehnai songs
Then I fall upon you in a trance                              (She)
Let us play swing in the distant
Blue blue clouds                                                      (He)

Let the time stop
Let this joy continue                                                (He)
Let us forget the world
Let the heart melt away
Let us reach the distant lands
Today

[I’ve come to appreciate Dasarathi’s poetry mostly through his movie songs. In India, there is a wrong perception about “poetry” among intellectuals. Some academic scholars and critics have sidelined exquisite movie lyrics (songs) and bhakti poetry into a lesser class of literature. But if we go by the simple dictum, namely that  “any poem that touches your heart or makes demands on your intellect is a good poem” then definitely there is plenty of excellent poetry in Dasarathi’s writings. The last stanza in this song encapsulates very intense joy, a joy known only to true lovers and artists.  Here in this instance the poet communicates to us the three most essential things in life: time, joy, and a soft heart (a heightened emotional state1 that is common to romance and bhakti). In such a state, it is not a big crime if we momentarily suspend the external world and its worries. Let us enjoy this melodious song sung by P. B. Srinivas and L. R. Eswari. The female vocalist is an incomparable singer with her signature lilting vibrant voice, controlled vibrato, and her masterly utterance of the difficult vowel (O). The choreography and dance of the actress also deserves praise. And of course, how can we ignore the excellent music of Vedha? I might have taken a bit of liberty in the translation, just a phrase may be.]


1. See the classic (Sanskrit) work on aesthetics “Bhakti Rasayanamu” by Madhusudana Saraswati. The Telugu translation by Prof. P.S. Sastri is available at Kanchi Kamakoti website: http://www.kamakoti.org/telugu/30/index.htm

Copyright 2016 by the author

Friday, March 11, 2016

Niivu ChusE Chupulo - Telugu Lyrics

Film: Ame Evaru   Music: Vedha
Lyrics: Dasarathi   Singers: P.B. Srinivas and L. R. Eswari

నీవు చూసే చూపులో ఎన్నెన్ని అర్ధాలు ఉన్నవో
నిండు కౌగిలి నీడలో ఎన్నెన్ని స్వర్గాలు ఉన్నవో

పూల గాలి వీచెలే, లోకాలు పొంగి పోయెలే
పైట ఆట లాడెనో, అందాలు తొంగి చూచెనో
అందాలు నీకు విందులూ, విందులే పసందులూ


గాలి వీచి పోవునో, సన్నాయి పాట పాడునో
నేను తూలి పోదునో, నీపైన వాలి పోదునో
నీలి నీలి నింగిలో, ఉయ్యాల లూగు దాములే
నీలి నీలి నింగిలో 

కాలమాగి పోవలే, హాయి సాగి పోవలే
జగము మరచి పోవలే, మనసు కరిగి పోవలే
దూర దూర తీరము, ఈనాడు చేరుదాములే

niivu chuusE chuupulO ennenni ardhaalu unnavO
ninDu kaugili niiDalO ennenni swargaalu unnavO

puula gaali viichelE, lOkaalu pongi pOyelE
paiTa aaTa laaDenO, andaalu tongi chuuchenO
andaalu niiku vinduluu, aa vindulE pasanduluu

gaali viichi pOvunO, sannaayi paaTa paaDunO
nEnu tuuli pOdunO, niipaina vaali pOdunO
niili niili ningilO, uyyaala luugu daamulE
niili niili ningilO 

kaalamaagi pOvalE, ii haayi saagi pOvalE
jagamu marachi pOvalE, manasu karigi pOvalE

duura duura tiiramu, iinaaDu chErudaamulE

(English translation will be given in the next post.)

Wednesday, March 2, 2016

English Translation of "Matru Gitam"

(Page  1)                                                                                                                                             
(Ma, ma, ma…)
Mother of the native land, the loving birth mother                                              1
And the Telugu mother who’s given vistas of vocabulary
To tell the three mothers’ glory:                                                                          2
No, there is no heaven
That can equal the rapturous native soil, on any scale                                        3
No, there is no magic that can substitute
The motherland; even if you peer into the
Whole creation with searchlights
You cannot discover a replica of the motherland                                                5

Just a touch would awaken the sweet feelings
Peel away the layers one by one –                                                                      7                                                                                 
You’ll find a childhood filled with
Clumsy stumbling faltering baby-steps
Steps interspersed with rapid running strides
Filled with innocent toothless smiles;                                                                 9
Clasping clumps of dirt, tasting ‘em like
Fistful of peanuts, hiding behind the walls
Jumping excitedly into the dirt
Rolling down ‘n playing in the dirt
Exhausted, dozing against the wall
No, they won’t come again
Those nostalgic honied memories                                                                      14
True, there is a unique flavor associated with
The birthplace, the native land
But this sentiment is realized only in your
Heart of hearts;
In your mind they’re bonds of longing.
Keep reminiscing your native place
Till the last breath                                                                                              16   
That itself is a great privilege! 
Keeping the memory intact in your mind
Is worth a million


(Page 2)

Realized, you are
By taking birth in the sacred land
A land
Where countless wish to be born                                                          18
Reciprocating good with good
Living with exalted feelings
Responding with good deeds in return for even the bad ones               20
Forget, remembering the village
Idly for naught
Help generously without arrogance
A chance to kiss
That (native) soil is enuf!                                                                       22
Memories, how sweet of the
Defaulted debts, the unkept promises
Isn’t it a wonder of wonders?
Is it possible to have multiple lives
In a single life?                                                                                       24
For a mother, every birth presents
A rebirth
Creation – at times it may appear as a
Meaningless act; mother is the beginning
And ending of all this.                                                                                               26
The mother, who is just a toy in the
Creator’s hands
Can create, recreate – she is
The embodiment of that unique power
None can equal your mother
Only she has the formula
To transform blood into milk                                                                                   30
She feels fulfillment while feeding
The baby, never refusing

She,
The embodiment of motherly love
She, the affectionate cause of your birth                                                               32
Always meditates on you,
Her attention and breath
Always dwells on the child’s welfare
Patience’s other name is perseverance
And the surname is generosity                                                                               34
The real name is attachment,
And her pet name, affection
Ably
She bestows steadfast, tireless courage
And self-confidence                                       36                                                                                                                                                         

(Page 3)

Always protective love revolves around
Mother’s eye corners’ (gaze)
‘Cuz like mother Earth
Her prime concern is children’s welfare                                                                38
No, there is no meaning
To the children’s clichéd haughty utterances: “Yea, I’ve given
Given,”
Where will you find meaning to such words?                                                       40
In which dictionary? Just a futile search

The mother, who got accustomed to
Seeing only love in (all) your actions lifelong,
Like detecting only sugar in the rotten watermelon
Can any god give expression to
Such sweet feelings?                                                                                                 45

At birth, you
Are merely a being with a mute voice;
The Mother of tongues (Saraswati)
Mixed Telugu with pap – it’s due to Her
Compassionate gesture
Today these spoken words morph into mounds                                                   48
Mounds of honey, they transform into jovial
Swing on the branches of Telugu word-treasure
They make your poetry sing like the
Koel’s soft cooing                                                                                                      50
Bringing the beauty of prose, lyrical poetry
And dance rhythms
Melodious tune filled ballets
Holding fine-tuned Veena
Generating visual tambura stories                                                                          52
A veritable fountain of visual and audio
Dramas
Becoming a graceful lady of language                                                                    54




(Page 4)

The vina-tambura holding village belles                                                                 55
Spreading the radiance of tickling colloquial
Country cant
Telugu
Excelling all the tongues of the earth
A language that gives you
Fame beyond the four corners                                                                                57
Where did She hide anything from you?
Never ever boast your service to the
Cherished Telugu nation                                                                                         59
Daily praying for a new find –
Of word treasure, a treasure that lights your life
Would (a) thousand lives be enough?                                                                   61
To repay the debts of three mothers?
Where, where is the wanderer?
The peripatetic incessant traveller?
Running at jet speed for a morsel of food,
Holding his tummy; looking at
The mirror images of mother
Through the lenses of sweat drops
Adorning the hard laborers -
Struggling with backbreaking toil                                                                           64
Anointing the bruised hearts with cream of
Affection; and regurgitating
The fond memories with teary eyes                                                                       68
                                                                                                                                   
Getting revived every day with new energy
Uttering, laying foundation for a golden future
Growing into an unbelievable knowledge-banyan tree                                       70
With umpteen (hanging) prop roots
Becoming a string of
Scruples and ideals
For that daring adventurer
Everything is possible
And at all times, blessed
Auspicious bells ring                                                                                                 72


(Numbers at right margin correspond to the lines in the original Telugu song)

© English Translation by Tenneti Venkateswara Rao 2015



Blessed is Telugu language and blessed are its past and present poets and of course its true inheritors and admirers. Which language can boast of 72 distinct ragas? Of course it’s got to be Telugu. Padma Vibhushan Dr. Balamuralikrishna authored a classic music book (green colored tome) with the 72 ragas as back as 1972. Now, the young extempore Swaravinapani has come out with a unique song on mother (mater, matru), which encapsulates all the 72 ragas in a single melodious song.  A real test of a language (mother tongue or an adopted tongue) is this: Whether the language can help you cope up with the extreme fluctuations of emotions that are part of any real authentic life experience. It means the language should be able to transport the individual to the zeniths of joy as well as to the nadirs of despair – and every emotional shade in between. Ideally the language should be able to carry a human being beyond the descriptive language-laden existence to the most exciting state of experience; to the very sensitive silent emotional state where language and emotion cease, dissolve into a pure void. And languages that can help us achieve such a difficult transformation in the shortest span of time (second or millisecond) and experience will be considered the most subtle, profound, and versatile tools of expression. Also a language must bestow indescribable beauty on its practitioner(s). In all these strict objective tests, to me Telugu comes out ahead of many national and world languages. It’s no wonder that the language has been judged as the second best alphabet in a recent World Alphabet Olympics (1012). Earlier English used to be prized for its speed with typewriters (and pencil shorthand script - Pitman) and thus its patronage by worldwide journalists. Today with modern computer, software tools (voice recognition), and pocket devices with umpteen language applications, any and every language can be typed, audio recorded, and transported across continents with dizzying speeds. To me languages are like a group of princesses always in a rush to the next beauty contest, constantly changing their jewelry of slang words, expressions, and vocabulary.





Sunday, November 15, 2015

Telugu Lyrics of Matru Gitamu

మాతృ గీతము 
సంగీతము, సాహిత్యము 
స్వరవీణాపాణి  

పుట్టిన నేల తల్లి పాలిచ్చిన ముద్దుల తల్లి మాట
మాగాణుల నిచ్చిన తెలుగు తల్లి ముగ్గురి తీరు తెలుపగా
పుట్టిన గడ్డకు ఎదురునిల్చి సరితూగెడి స్వర్గము లేనె
లేదు మట్టికి మారుగా మనసుదోచెడి యంత్రము సృష్టి 
యందు భూతద్దము వేసి చూసినను ఎచ్చట కానరాదు 
స్పృసియించిన చాలు మట్టి నీకిచ్చెడి మధురమైన అనుభూతుల  
పొరల తెరలు తొలగించుచు చూడు బాల్యమున ముద్దుగ బొద్దుగ
వచ్చిరాని వయ్యారపు నడకల పరుగు పరుగుతో బోసిగ
నవ్వు నింపుతూ బోలెడు మట్టి పెడ్డలను పప్పు చెక్కలుగ
గోడల మొత్తన దాగిదాగి ఫలహారముగా తిని ఉరుకు 
పెట్టి ఆమట్టిలొ దొర్లిదొర్లి ఆటాడగ అలుపురాగ
గోడకు జారి నిద్రలో జోగినవేళ జన్మకిక రాదిక
రాదురాదు తీయని కమ్మని గుర్తులు పురిటిగడ్డపై
మట్టికి వాసనుండుట మహత్తరమైన సత్యమే దానిని
నిగ్గు తేల్చునది నీ మదిలో మమకార భంధమే ప్రాణము
లున్నవరకు నీ ఊరను పేరును కలువరించు ఆ భాగ్యమె
చాలుచాలు నీ మనసున నిండుగా పదిల పరచుటయే 
పదివేలు కోటినీ జన్మలు కోరెడి పుణ్యభూమిలో పుట్టిన               (1)

ధన్యజీవివై మేలుకు మేలు చేసెడి సమున్నత భావ
శీలివై కీడుకు కూడ మేలు ఒనరించెడి ధార్మిక బుద్ధి 
శాలివై ఊరిని ఊరకనే తలవక ఉపకారము చేయు
ధ్యాసలో గర్వము వద్దు నీకు ఆ మట్టిని ముద్దిడు భాగ్యమె
చాలు జన్మలే చాలవు తీరని ఋణముల తీపి గుర్తులౌ
వింతలో వింత గాక పలుజన్మలు సాధ్యమె ఒక్క జన్మలో
బిడ్డకు జన్మనిచ్చు ప్రతికానుపు తల్లికి పునర్జన్మయే
అర్ధము కాని ఈ క్రియకు అదియు అంతము అమ్మ ఒక్కతే
సృష్టికి మూలమైన ఆ దేవుని చేతిలో బొమ్మ అమ్మ
ప్రతి సృష్టిని చేయగలట్టి సాధనా శక్తికి మారు రూపు
నీ తల్లికి సాటిలేరు లేరెక్కడ వేరెవరైన చూపగా 
పాలుగ రక్తబిందువుల మార్చెడి మంత్రము అమ్మసొంతమే 
కాదనకుండ లేదనక బిడ్డకు స్థన్యము నిచ్చి ధన్యతను
పొందెడి మాతృమూర్తి నీ జన్మకు కారణ కరుణ రూపమై
ధ్యానము చేయు ఎల్లపుడు ధ్యాసయు స్వాసయు బిడ్డకోసమే 
ఓర్పుకు మారుపేరు ఓదార్పే ఇంటిపేరు ఔదార్యము 
అసలు పేరు మమకారము ముద్దుపేరు అనురాగమె అమ్మ 
పేరు అలుపెరుగని ఆత్మ స్థైర్యమునకు ధైర్యము నిచ్చెడి దిట్ట       (2) 

అమ్మ కనుసన్నల స్వార్థము శాస్వతంబుగా తిరుగుచునుండు
భూమిలా బిడ్డల యోగక్షేమమే ఆమెకు ముఖ్యము గనుక
జన్మనే ఇచ్చిన తల్లికి మాటతడయుగా ఇచ్చితి ఇచ్చితి
ననుచు గొప్పగా చెప్పిడి బిడ్డల పిచ్చి మాటలకు అర్థము
లుండున ఏ నిఘంటువును వెతికిన వెతికిన ఏమి ఫలితము
పుచ్చిన పుచ్చ కాయలో తీపిగ పుచ్చు కొనుటునే భావన
వున్న అమ్మ నువ్విచ్చెడి ప్రేమ మాత్రమే జీవిత కాలము
పుచ్చుకొనుతకే పుట్టితి నన్న కన్న ఆ తీపికి రుచిని
చెప్ప ఏ దేవుడు నోరు మెదుపునో లెక్కకు ఒక్కడుండునా?
పుట్టుక నుండి నోరుగల జీవివి మాత్రమె మూగి మొద్దువే
భాషలతల్లి జాలిపడి తెలుగును ఉగ్గుపాలలో కలిపిన
భాగ్యమె నేడు నీకు ఈ మాటల పుట్టలు తేనె పట్టులుగ
తీపి గుట్టలై హాయిన తెలుగుతల్లి పదసంపద చెట్టుకు
ఊగు ఊయలై, కోయిన కూతలంటి కులుకైన కవిత్వపు
కన్నె సొగసులై, పద్యపు, గద్యపు నృత్యలయల సంగీతపు
సుస్వర వీణాపాణియై హరికధ బుర్ర కధలుగా అద్భుత
దృశ్య శ్రవణ కావ్యాలకు మాటల ఊటల మోటబావులై
భాషకు అసలు సిసలైన యాసల ఊసుల ప్రౌఢకాంతయై                (3)

చక్కిల గింతల జానపదాలకు కిన్నెరసానుల పల్లె

కాంతులై అవనిలోనె అలరారెడి భాషల తెలుగు మిన్నయై
భూమికి హక్కులైన నలు దిక్కుల పెట్టున నీకు ఖ్యాతి
నందించిన తెలుగుతల్లి నీకీయని దెక్కడ దాచుకున్నది?
తీయని తెలుగుజాతికే సేవల గొప్పలు వద్దు వద్దు
నీ బ్రతుకుకె వెలుగునిచ్చు పద సంపదకే ప్రతి రోజు మ్రొక్కుతూ
ముగ్గురు తల్లుల ఋణము తీర్ప నీ జన్మల జన్మలు వేయి
చాలునా పొట్టను చేతబట్టుకొని ఆకలి ముద్దల బార
సాలకై రియ్యున రియ్యుమంటు శరవేగముతో పయనించు 
బాటసారెక్కడ? రెక్కలు ముక్కలు చేసుకొనుచునూ పట్టిన
చెమట బిందువులలో తన తల్లులుగా ప్రతిబింబ రూపముల 
చూచుచు అక్కున చేర్చుకొనెడి ఆనందము నొందుచు నుండు
గుండె గాయాలకు ప్రేమను వెన్నరాసి తడియారని కన్నుల
తీపిజ్ఞాపకాలన్నిటి నెమరువేసుకొని నిత్యము నూతన
శక్తి పొందుతూ బంగరు భవితకు నాంది పలుకుతూ అనితర
సాధ్యమైన విజ్ఞనపు ఊడల మఱ్ఱి చెట్టువై నీతి
నియమ సూత్రాలకు ఉత్తమ మాలరూపమై ముందుకుసాగు
సాహసికి సర్వము సాధ్యము శ్రీకర శుభములు అన్ని వేళలా           (4)


(Recently Sri Swaravinapani has composed this unique Telugu lyric which contains all the 72 Melakarta ragas in a single song. He has been going around many Indian cities giving music performances. Many years ago Dr Balamuralikrishna composed songs in all the 72 Melakarta ragas. The Telugu community, now spread over all the continents is immensely fortunate to have these very talented musicians. It is rare these days to have individuals who can sing, compose, and write lyrics single handedly.  Really speaking none can excel the legendary music giants like Annamayya. Perhaps nowhere in the world can one find such a humongous treasure trove of sublime music and profound literature. Music just came down from heavens like a majestic waterfall filled with the aroma of kewra - that is real creation! English translation of this song will be given in the next blog.) 

Copyright of the Telugu song, tune, and music is vested with Swaravinapani 2015