"Nagu Momu Ganaleni" Lyrics in Telugu, Hindi, and English

నగు మోము( గనలేని నా జాలి తెలిసి

నను బ్రోవర రా రాదా శ్రీ రఘువర నీ

నగరాజ ధర నీదు పరివార మెల్ల (పరివారులెల్ల)

ఒగి బోధన జేసే వారలు కా(గా)రె యిటులుండదురా (యిటులుందిరే) నీ

ఖగరాజు నీ యానతి విని వేగ జనలేడో (జనలేదో)

గగనానికి యిలకు బహుదూరం బని నాడో

జగమేలే పరమాత్మ ఎవరితో మొఱలిడుదు

వగజూపకు తాళను నన్నేలుకోరా త్యాగరాజనుత నీ    

नगु मोमु गनलेनि ना जालि तेलिसि

ननु ब्रोव रा रादा श्री रघुवर नी

नागराज धर नीदु परिवारमेल्ल

ओगि बोधन जेसे वारलु कारे यिटुलुन्दिरे नी

खगराजु नी यानति विनि वेग जनलेडो

गगनानिकि यिलकु बहुदूरम्बनि नाडो

जगमेले परमात्म एवारितो मोरलिडुदु

वगजूपकु ताळनु नान्नेलुकोरा त्यगराजनुत नी

nagu mOmu( ganalEni naa jaali telisi

nanu brOva raa raadaa Srii raghuvara nii

nagaraaja dhara niidu parivaara mella (parivaarulella)

ogi bOdhana jEsE vaaralu kaare yiTulunDeduraa (yiTulundirE)  nii

khagaraaju nii yaanati vini vEga janalEDO (janalEdO)

gaganaaniki yilaku bahudUram bani naaDO

jagamElE paramaatma evaritO mo~raliDudu

vagajuupaku taaLanu nannElukOraa tyaagaraaajanuta nii    

(The Telugu script with English transliteration was generated by Lekhini. I’ve listened to the timeless renderings  by Bhanumati Ramakrishna and Dr. Balamurali. Also I have benefited enormously from Ms. Mutya Syama Sundari’s compilation. The Sanskrit Devanagari script is given here for the Hindi speaking North Indians. There are differences between Telugu and Sanskrit alphabets. So naturally some errors creep into the lyrics in Sanskrit. In Telugu we have short and long vowel for “o”, but it is not so in Sanskrit; unlike Hindi most of the words in Telugu do not end with truncated consonant sounds, Cf. घर, मधुर. Some years ago I posted a word-to-word meaning for this composition at Sulekha website; it was titled as “Jatayu, Ramayana, and Tyagaraju”. Though it attracted 2.5k readers and several comments, still I am not satisfied with it. Despite a plethora of comments, analyses, and regurgitated views, sadly nobody bothered to delve deeply and get to the “true intent” of the composer. I will post an update to the original Sulekha article very soon.)

Commentary on "Emi sethura linga" Song - I

Here in this song, the Sanskrit word “linga” is used to address Lord Siva. Let us eschew all silly Sanskrit-illiterate-Hindu-culture-ignorant pseudo scholars’ references to anatomy in this context. “Lingam” here explicitly refers to a ‘symbol’, a ‘representation’, a ‘reference’, or a ‘property’. In the modern computer programming, we write A = 6, at the moment we assign the value of 6 to the variable A. But in the next instant, the value of A can change and assume another numerical quantity. In a similar sense, the linga in a temple (ex: Srisailam) is simply a representation of the powerful chant: “आपाताळ …”. In India one comes across a vast number of ‘lingas’ spread all over the nation; the most conspicuous sign of its ubiquity is in Varanasi. There in that holy city, you’ll see a linga on the stairs of Ganges river, in the narrowest streets, on the way side, or in some abandoned farmland. In Keesara (Telangana) you see them in all shapes and angles – some are straight and some are obliquely inclined in the dirt around the main temple. Linga here is a “formless form” (that is how Sri Paramacharya explained it once); it actually refers to the sacred Sanskrit mantra given in the Vedas. In a certain sense the devotees of Linga puja are considered as more evolved to other devotees ‘of the form’. It is because they are quickly progressing from the form to the formless. We might say the devotee is slowly moving away from the defined to the indefinable.

There are two more aspects of ‘linga’: i) In Siva mahapurana, we come across the origins of linga. The reader has to take pains to read either the original Sanskrit text or its Telugu translation (by Yamijala Padmanabhaswamy). When a devotee offers ablutions, flowers, bilva leaves, or fruits to the linga, he is simultaneously praying to Lord Siva and Parvati; both the Lord and Mother are represented in the linga. ii) When there was a dispute between Lord Vishnu and Brahma, Siva appears as a bright effulgent endless column with no beginning. This is why some of the lingas are considered as special “ज्योतिर्लिङ्ग”.

The foregoing description is a good starting point for the Siva devotee. Even without any knowledge and literacy one can meditate on Siva (linga), with extraordinary benefits. Many start their spiritual journeys with small tentative steps with strong urge and faith. But soon she will discover things herself on the way effortlessly. Copyright 2019 by the author (Lyrics were given in an earlier post)

Lyrics of "tane tane" Telugu Song with Translation

తానె తానే యిందరి గురుడు | సానబట్టిన భోగి జ్ఞాన యోగి

అపరిమితములైన యజ్ఞాలు వడిజేయ | బ్రపన్నులకు బుద్ధి పచరించి|

తపముగా ఫల పరిత్యాగము సేయించు | కపురుల గరిమల కర్మయోగి ||

అన్నిచేత(ల)లును బ్రహ్మార్పణవిధి జేయ | మన్నించు బుద్ధులను మరుగజెప్పి |

ఉన్నతపదమున కొనరంగ గరుణించు | పన్నగశయనుడే బ్రహ్మయోగి ||

తనరగ కపిలుడై దత్తాత్రేయుడై | ఘనమైన మహిమ శ్రీ వేంకటరాయడై |

ఒనరగ సంసార యోగము కృపసేయు | అనిమిష గతులను అభ్యాసయోగి ||

Lyrics: Annamacharya (1408 - 1503)

Annamayya’s birth anniversary fell on May 21st this year, as the day aligns with the Hindu (Telugu lunar) calendar’s vaisakha suddha purnima (Full moon day in Spring). I came to know about this marvelous composition while listening to Brahmasri Chaganti's discourses. Sri Garimella Balakrishna Prasad has 

rendered it exquisitely, highlighting both the feeling and profound meaning. I have followed my heart in translating this musical piece, hope my elder brother (rather ఆంధ్ర పద కవితా పితామహా, అంటే మా పెద తాత గారు!) Annamayya will kindly pardon me, if any infidelity has crept in.

He

He, alone is the real Guru for all

He revels in supreme luxuries

(Equally) He is at ease as a great wise Yogi

He spreads intelligence among

His refugees 

Who do endless actions (yajna)

And totally sacrifice the fruits (of action)

He is the great graceful Karma-Yogi

Amidst such selfless people

(He) Hides all inappropriate thoughts

That prevent (excuse) submitting all acts (actions)

To the Brahman

He gracefully gives higher (exalted) positions

He is the Brahma-yogi, who sleeps on

The Adi-Sesha

Excelling as Kapila, as Dattatreya

and as Lord Venkateswara,

The One with great miraculous power

He deftly bestows the skill to maneuver  the world

(of bondage)

and He is skilled at the ways of celestials © 2016 తె. వెం.రావు   

Lyrics of "Pahimam Srirama" - A Ramadasu Kirtana

paahimaam Srii raamaayanTe palukavaitivi

nii snEha meTTidani nE ceppanO hO hO hO hO hO hO               | paahimaam |

1. ibbandi nondi yaakari bobba peTTinamtalOnE

gobbuna gaaciti vaTa  jabbu sEyaka

nibbaramugaa nEnenTO kabba micci vEdukonna

tabbibbu cESedevu raama abba bba bba bba bba

2. sannutincu vaari nella munnu dayato brOcitivani

pannaga saayinE kani  vinnavinciti

vinnapamu vinaka yento kannaDa jESedavu raamaa

yennaTiki namma raadu (ra) anna nna nna nna nna nna

3. cayyana bhadraadri nilaya swaami vani nammi nEnu

vEmaaru vidhamula vinuti cEya saagiti

ii yeDanu raama daasuni kuyyaalinci brOvakunna

nii oyyaara mE manavaccu nayya yya yya yya yya yyO

పాహిమాం శ్రీ రామాయంటె పలుకవైతివి

నీ స్నేహ మెట్టిదని నే చెప్పనో హో హో హో హో హో హో               | పాహిమాం |

1. ఇబ్బంది నొంది యాకరి బొబ్బ పెట్టినంతలోనే

గొబ్బున గాచితి వట జబ్బుసేయక

నిబ్బరముగా నేనెంతో కబ్బ మిచ్చి వేడుకొన్న

తబ్బిబ్బు చేసెదెవు రామ అబ్బ బ్బ బ్బ బ్బ బ్బ

2. సన్నుతించు వారి నెల్ల మున్ను దయతో బ్రోచితివని

పన్నగ సాయినే కని  విన్నవించితి

విన్నపము వినక యెంతో కన్నడ జేసెదవు రామా

యెన్నటికి నమ్మ రాదు (ర)అన్న న్న న్న న్న న్న న్న

3. చయ్యన భద్రాద్రి నిలయ స్వామి వని నమ్మి నేను

వేమారు విధముల వినుతి చేయ సాగితి

ఈ యెడను రామ దాసుని కుయ్యాలించి బ్రోవకున్న

(నీ) ఒయ్యార మే మనవచ్చు నయ్య య్య య్య య్య య్య య్యో

The lyrics were compiled from Mutya Syamasundari's book (published by Gollapudi). Some changes were made after listening to a rendition by Dr. Balamuralikrishna. The meaning and commentary on this lively devotional song will be given in the next post(s). Lekhini was used for generating the English transliteration and Telugu script. Several years back I posted this song with only English transliteration at my Sulekha blog site. Recently a Sulekha reader (Sulekhite) requested the meaning of this exquisite song. So, I have to dig into the literature and post a corrected version of the lyrics. 

Growing up I had heard more of Tyagayya songs than Ramadasu's kirtanas. It is a pity - because when viewed in a historical sense, Tyagayya might have been motivated and inspired by Bhakta Ramadasu. Some of Ramadasu songs run into hundreds of lines, making the song look like without a beginning or an ending. Like the river Godavari, the songs music and melody just play on. Sure, let them play on in my heart!

Lyrics of "Inta telisi" - A Kshetrayya Padamu

ఇంత తెలిసియుండీ ఈగుణ మేలరా

పంతమా మువ్వ గోపాలా నా సామి                               (2)

అలుక చేసి ఇంటికి రావైతివి, చెలికత్తెలున్నారా, పిలువ వచ్చేరా

చెలికత్తెలైన నీవే, చెలువుడవైన నీవే

తలచిచూడ నాపాలి దైవము నీవే                                      ||ఇంత||

వింతదానివలె నన్ను వేరుచేసి రావైతివి, అంతరంగులున్నారా, నన్నాదరించేరా

అంతరంగమైన నీవే, ఆదరించెనా నీవే

చింతించిచూడ, నా జీవనము నీవే                                     ||ఇంత||   

శ్రీనిధి మువ్వ గోపాలా  నన్నేలరా, నా నేస్తులెవరైనా  ఆనందించేరా

నా  నేస్తులైనా నీవే, నమ్మి తలచినా నీవే  

ఆనగ పలికెద నా ఆనందమైనా నీవే                                  ||ఇంత||

inta telisiyunDi iiguNa mElaraa

pantamaa muvva gOpaalaa naa saami

alukacEsi intiki raavaitivi, chelikattelunnaaraa, piluva vaccEraa

chelikattelaina niivE, celuvuDavaina niivE

talacicuuDa naapaali daivamu niivE |inta|         || inta ||

vintadaanivale nannu vErucEsi raavaitivi, aantarangulunnaraa, nannaadarincEraa

antarangamaina niivE, aadarinchenaa niivE

cintincicuuDa, naa jiivanamu niivE                      || inta || 

Sriinidhi muvvagOpaalaa nannElaraa

naanEstulevarainaa aanandincEraa

naanEstulainaa niivE, nammi talacinaa niivE

aanaga palikeda naa aanandamainaa niivE    || inta ||

Film: Devadasu (BW)

Music: Subburaman

Lyrics: Kshetrayya

Singer: Smt. Rao Balasaraswati

The meaning and commentary for this beautiful lyric will be given in the next post. I start the new year (2014) and the auspicious uttarayana festival season with this heart moving Telugu composition. May the playful Gopala keep a benevolent gaze on this writer too, as he did centuries ago on Kshetrayya. All high, profound rasa spring waters must originate from Siva, Saraswati, or Krishna.